Poglądy na pochodzenie człowieka cz. 27

Ponieważ według zdania Aeby’ego, żadna z umiejętności przyrodniczych nie posiada tak mało pozytywnych i należycie dowiedzionych faktów jak antropologia, i ponieważ jak bardzo słusznie utrzymuje Cotta, hipotezy naukowe, winny mieć zawsze naukowe, rzeczywistym faktom odpowiednio podstawy, w wykładzie naszym będziemy się zajmowali jedynie i wyłącznie faktami, z których wnioski same już z siebie wypływają. W dziedzinie tej przede wszystkim unikać starannie wypada wszelkiego dogmatyzmu, który bez bliższego zbadania wierzy na słowo mistrzowi. Bo jak Virchow powiada, dogmatyzm materialistyczny tak dobrze istnieje, jak kościelny i idealistyczny. A materialistyczny niebezpieczniejszym jest niewątpliwie; wybiera się bowiem swój dogmatycznej natury, ukazując się w szacie naukowej; przedstawia się on empirycznym tam, gdzie jest spekulatywnym jedynie, a umiejętnościom przyrodniczym pragnie przyznawać głos stanowczy i w takich kwestiach, które leżą jeszcze po za obrębem ich kompetencji.